Башимов: Бұрынғы өкілеттік мерзімдері жаңа тағайындауға кедергі емес

Оның айтуынша, Конституция – ең жоғары заңдық күші бар әрі тікелей қолданылатын құқықтық акт. Ал Конституциялық Сот Конституцияның үстемдігін қамтамасыз ететін және оның нормаларына ресми түсіндірме беретін тәуелсіз мемлекеттік орган болып табылады.

Башимовтың айтуынша, Конституциялық Сот Мемлекет басшысының өтінішін қарап, 1995 жылғы Конституцияға сәйкес қызмет атқарып жүрген тұлғалар 2026 жылғы жаңа Конституция күшіне енгеннен кейін онда көзделген конституциялық лауазымдарға сайлана немесе тағайындала ала ма деген мәселеге құқықтық баға берген.

Конституциялық Сот қолданыстағы Конституцияда 1995 жылғы Конституция кезеңіндегі қызмет мерзімдерін немесе сол уақыттағы сайлану мен тағайындалу фактілерін есепке алуды көздейтін нормалар жоқ деген қорытындыға келген.

«1995 жылғы Конституция қолданылған кезеңде адамның аталған лауазымдардың бірін атқаруының өзі 2026 жылғы Конституция күшіне енгеннен кейін сол лауазымға қайта сайлануына немесе тағайындалуына конституциялық-құқықтық кедергі болып табылмайды», – деді Башимов Конституциялық Соттың құқықтық ұстанымына сілтеме жасап.

Заңгердің пікірінше, бұл шешім «жаңа құқықтық кеңістік» доктринасына негізделген. Яғни, жаңа Конституцияның қабылдануы мемлекеттік билік жүйесін түбегейлі өзгертетін жаңа құқықтық тәртіпті қалыптастырады. Сондықтан бұрынғы Конституция кезеңіндегі өкілеттік мерзімдері жаңа конституциялық жағдайда автоматты түрде есепке алынбайды.

 

Сондай-ақ ол жаңа Конституция тікелей қолданылатын акт болғандықтан, онда белгіленген барлық қағидалар мен шектеулер Конституция күшіне енген сәттен бастап қолданыла бастайтынын атап өтті.

Башимовтың айтуынша, Конституция әрбір азаматқа мемлекеттік лауазымдарға сайлануға тең құқық береді. Бұл құқық қолданыстағы Президентке де бірдей қолданылады.

Қорытындылай келе, Конституциялық Сот 1995 жылғы Конституцияға сәйкес қызмет атқарған тұлғалар 2026 жылғы Конституция күшіне енгеннен кейін тиісті лауазымдарға қайта сайлана немесе тағайындала алатынын ресми түрде түсіндірді. Ал жаңа Конституцияда көзделген шектеулерді қолдану тұрғысынан мұндай сайлану немесе тағайындалу бірінші рет болып есептеледі.

«Енді Конституциялық Соттың шешімдері барлық мемлекеттік органдар мен лауазымды тұлғалар үшін міндетті болып табылады», – деді Марат Башимов.

Марат Башимовтың ұстанымымен толығырақ оның Facebook-тегі жарияланымынан танысуға болады: https://www.facebook.com/share/p/17gJ9H8qdj/?mibextid=wwXIfr