Төмен пайызды несие: тиімді ұсынысты қалай таңдауға болады?

Төмен пайыздың артында не болуы мүмкін?

Пайыздық мөлшерлеме қарыз ақшаны пайдаланудың құнын көрсетеді. Алайда ол несиеге байланысты барлық шығынды бірден көрсете бермейді.

Сондықтан құжаттарды қараған кезде ең алдымен кредиттің толық құнына (КТҚ), қарыздың жалпы сомасына және міндетті төлемдерге назар аудару қажет. Бұдан бөлек, сақтандыру, ақылы қызметтер және мөлшерлемені сақтау үшін қойылатын талаптар болуы мүмкін.

Мысалы, жарнамада көрсетілген төмен пайыз белгілі бір қызметке қосылған жағдайда ғана қолданылуы ықтимал. Мұндай шарттар жарнамадан емес, несие келісіміндегі нақты талаптардан анық көрінуі керек.

Несие ұсыныстарын қалай дұрыс салыстыруға болады?

Екі кредитті салыстырғанда олардың сомасы мен мерзімі бірдей болғаны маңызды. Әйтпесе ай сайынғы төлемді ғана салыстыру жаңсақ түсінік қалыптастыруы мүмкін.

Салыстыру кезінде мына көрсеткіштерді қатар жазып алған дұрыс:

• несие сомасы;
• қарыз мерзімі;
• ай сайынғы төлем;
• кредиттің толық құны;
• жалпы қайтарылатын сома;
• қосымша және бір реттік төлемдер;

төмен мөлшерлеменің қандай жағдайда сақталатыны.

Ұзақ мерзімге алынған несие бойынша ай сайынғы төлем төмен болуы мүмкін. Бірақ бұл оның арзан екенін білдірмейді. Қарызды өтеу уақыты ұзарған сайын жалпы төлем көлемі де өсуі ықтимал.

Ай сайынғы төлемді өз бюджетіңізбен салыстырыңыз

Несие төлемін есептегенде тек қалыпты айдағы табыс пен шығынды негізге алу жеткіліксіз.

Алдымен жалақы немесе басқа тұрақты кіріс түскеннен кейін негізгі қажеттіліктерге қанша қаражат қалатынын есептеу керек. Бұдан кейін несие төлемін төлеген соң қолда қандай сома қалатынын қараған жөн.

Сонымен бірге күтпеген шығындарды да ескерген дұрыс. Мысалы, техника жөндеу, маусымдық төлемдер немесе басқа жоспарланбаған шығындар кез келген уақытта пайда болуы мүмкін.

Өзіңізді тексерудің қарапайым тәсілі бар: есептеуде табыстың бірнеше күнге кешігуін және бір қосымша шығынды шартты түрде қосып көріңіз. Егер осындай жағдайда несие төлемін өтеу үшін басқа міндеттемені кейінге қалдыруға тура келсе, қарыз сомасын немесе мерзімін қайта қараған дұрыс.

Шартқа қол қоймас бұрын нені тексеру керек?

Несие келісіміндегі барлық талапты асықпай оқып шыққан жөн. Әсіресе пайыздық мөлшерлеменің өзгеру шарттарына, мерзімінен бұрын өтеу тәртібіне және төлемді кешіктірген кездегі салдарға назар аудару қажет.

Сонымен қатар төлемнің нақты күні, ақшаны енгізу тәсілі және төлемнің қашан орындалды деп есептелетіні де маңызды.

Түсініксіз тармақ кездессе, оны банк өкілінен нақты мысалмен түсіндіруді сұрауға болады. Мысалы, белгілі бір қызметтен бас тартқанда мөлшерлеме өзгере ме, төлем мерзімінен бұрын жасалса не болады немесе төлем күні демалысқа түссе, қандай тәртіп қолданылады деген сұрақтарды алдын ала нақтылаған дұрыс.

Айтылған ауызша түсіндірмені келісімдегі жазбамен салыстыру қажет. Себебі негізгі талаптар құжатта көрсетіледі.

Кепіл болса, оны да ескеріңіз

Егер несие кепілмен берілсе, оның талаптарын бөлек қарастырған жөн. Мұнда тек несие құны емес, кепілдегі мүлікке қатысты шектеулер мен қарыз шарттары бұзылған жағдайда туындайтын салдар да маңызды.

Қандай жағдайда банкпен келісу қажет екенін, кепілді рәсімдеуге және кейін тоқтатуға байланысты қандай шығындар барын алдын ала білген дұрыс.

Шешім қабылдауға асықпаған жөн

Несие ұсынысын бірден қабылдау міндетті емес. Келісім жобасын алып, өз есебіңізді жасап, бірнеше ұсынысты салыстыру арқылы артық шығындарды алдын ала байқауға болады.

Ең бастысы — төмен пайызға емес, несиенің толық құнына қарау. Ай сайынғы төлем қолжетімді болғанымен, оның жалпы сомасы тым жоғары болуы мүмкін.

Сондықтан несие таңдағанда негізгі сұрақ «пайызы қанша?» емес, «барлық төлемді қосқанда бұл қарыз маған қаншаға түседі және оны тұрақты түрде төлей аламын ба?» деген болуы керек.