Дүкендегі тауарлардың шатасуы: оның себептері және алдын алу жолдары

Тауарлық сәйкессіздік дегеніміз не?

Тауарлық сәйкессіздік – нақты қоймадағы тауар санының есеп жүйесіндегі көрсеткіштерге сәйкес келмеуі. Яғни бір тауардың нақты саны есептегіден артық болса, соған ұқсас екінші тауардың саны кем болып шығады. Мұндай жағдай көбіне бір санатқа жататын өнімдер арасында кездеседі. Мысалы, майлылығы әртүрлі сүт түрлері, дәмі бөлек кәмпиттер немесе өлшемдері әртүрлі бір үлгідегі аяқ киімдер.

Кейбір дүкен иелері жалпы тауар құны сәйкес келсе, мұндай айырмашылыққа аса мән бермейді. Алайда өнімдердің бағасы мен үстемеақысы әртүрлі болуы мүмкін. Сондықтан жалпы сома бірдей болғанның өзінде дүкен табысының бір бөлігін жоғалтуы ықтимал.

Бұдан бөлек, есеп жүйесінде жарамдылық мерзімі аяқталуға жақын бір өнім тіркеліп тұрса, ал сөреде мүлде басқа тауар орналасуы мүмкін. Бұл қоймадағы қалдықтарды дұрыс бақылауға кедергі келтіріп, тауар айналымы туралы мәліметтердің нақтылығын төмендетеді.

Тауарлық сәйкессіздік неден туындайды?

Мұндай жағдайдың бірнеше себебі бар. Олардың басым бөлігі тауарды қабылдау, тіркеу және сату кезінде жіберілетін қателіктерге байланысты.

Бірінші себеп – тауарды қабылдау барысында болатын қателік. Жеткізуші бір-біріне ұқсас екі түрлі өнім әкелгенде, қызметкер асығыстық танытып, олардың барлығын жүйеге бір атаумен енгізуі мүмкін. Әсіресе тауарлардың тек дәмі, салмағы немесе қаптама көлемі ғана өзгеше болып, сыртқы көрінісі бірдей болған жағдайда шатасу оңай.

Екінші себеп кассада туындайды. Кассир тауардың штрихкодын сканерлемей, оны тізімнен қолмен таңдаса, байқаусызда басқа өнімді өткізіп жіберуі мүмкін. Мұндай қателік көбіне салмақпен сатылатын немесе штрихкоды жоқ тауарларды есепке алу кезінде кездеседі.

Үшінші себеп тауарлар базасындағы ретсіздікке байланысты. Егер бір өнім жүйеге бірнеше рет, әртүрлі атаумен немесе артикулында қателікпен енгізілсе, қызметкерлер оны әр жолы әртүрлі карточка арқылы есепке алуы мүмкін. Соның салдарынан тауар қалдықтары туралы мәліметтер бұрмаланады. Мұндай мәселені кейін анықтап, түзету үшін толық түгендеу жүргізуге тура келеді.

Кейде мәселе сөрелердегі қарапайым тәртіпсіздіктен де туындайды. Мысалы, баға көрсетілген жапсырма басқа тауардың астына ілініп тұрады. Нәтижесінде сатып алушы да, кассир де қате ақпаратқа сүйеніп, тауарды дұрыс есепке алмауы мүмкін.

Тауарлық сәйкессіздікті қалай анықтауға болады?

Ең алдымен, түгендеу қорытындысында тек жалпы сомаға ғана назар аудармау керек. Артық және кем шыққан тауарлардың тізімін жасап, олардың арасынан бір санатқа жататын ұқсас өнімдерді анықтаған жөн. Егер бір тауардың артық шыққан саны екіншісінің жетіспейтін мөлшерімен шамалас болса, бұл тауарлардың есепке алу кезінде шатастырылғанын көрсетуі мүмкін. Алайда нақты себебін анықтамай тұрып, мұны ұрлық немесе басқа заңбұзушылық деп бағалауға болмайды.

Сонымен қатар кассирлердің сатылым көрсеткіштерін талдау пайдалы. Егер тауар қалдықтарындағы сәйкессіздік бір қызметкердің ауысымы кезінде жиі қайталанса, оның жұмыс тәртібін тексеріп, тауарларды касса арқылы дұрыс өткізудің жолдарын түсіндіру қажет. Мұндай жағдайда бірден кінәлі адамды іздеудің орнына, қателіктің неден туындағанын анықтаған дұрыс.

Тауарлық сәйкессіздіктің алдын алу жолдары

Ең алдымен, тауарлар базасын ретке келтіру қажет. Әр өнімнің жүйеде бір ғана карточкасы және нақты атауы болуы керек. Қайталанатын жазбаларды біріктіріп, артық карточкаларды жойған жөн.

Бұдан кейін қызметкерлерге ортақ жұмыс тәртібін түсіндіру маңызды. Тауарлар жеткізу құжаттарына сәйкес қабылданып, кассада міндетті түрде штрихкод арқылы сканерленуі керек. Ал баға жапсырмалары штрихкодпен бірге басылып, тауардың сөредегі орны өзгерген жағдайда бірден ауыстырылуы тиіс.

Іріктеп тексеру жүргізу де жақсы нәтиже береді. Аптасына бір рет тауарлық сәйкессіздік жиі кездесетін санаттардан бес-он өнімді қайта санап шығу жеткілікті. Бұл қателіктерді үлкен мәселеге айналмай тұрып анықтауға мүмкіндік береді.

Егер сәйкессіздік анықталса, есеп жүйесіндегі тауар қалдықтарын оның себебін көрсете отырып, бірден түзету қажет. Әйтпесе біраз уақыттан кейін сол қателік қайта қайталанып, оның қай кезеңде пайда болғанын анықтау қиындайды.

Сонымен қатар осындай жағдайларды қызметкерлермен қысқаша талқылап, қателіктердің қай кезеңде жиі кездесетінін түсіндірген жөн. Мұнда кінәлі адамды іздеуден гөрі, жұмысты дұрыс ұйымдастыруға және осындай жағдайлардың қайталануына жол бермеуге басымдық берген дұрыс.

Есеп жүйесінің маңызы

Дүкенде бірнеше жүздеген тауар түрі болса, олардың барлығын қолмен бақылау оңай емес. Сондықтан бұлтты есеп жүйелерін пайдалану күнделікті жұмысты жеңілдетіп, тауар қозғалысын бақылауға көмектеседі.

Мысалы, Poster жүйесінде тауар қалдықтары нақты уақыт режимінде жаңартылып отырады. Жеткізілім туралы ақпаратты тікелей кассадан немесе жасанды интеллект негізіндегі Postie көмекшісі арқылы жүкқұжаттың фотосуретінен енгізуге болады. Сонымен қатар штрихкоды бар баға жапсырмалары автоматты түрде жасалады.

Кассирлердің жұмысына қатысты статистика қай қызметкердің ауысымында есептегі айырмашылықтар жиі кездесетінін анықтауға мүмкіндік береді. Ал дүкен иесі тауар қалдықтарын мобильді қосымша арқылы кез келген уақытта бақылай алады.

Дүкендерге арналған жүйенің мүмкіндіктері туралы толығырақ ақпаратты Poster компаниясының ресми сайтынан білуге болады.

Дегенмен, есеп жүйесінің өзі барлық мәселені шеше алмайды. Егер бір тауар базаға бірнеше рет енгізілсе немесе бастапқы мәліметтер қате болса, оны қолмен ретке келтіру қажет. Сондықтан дүкендегі есептің дәлдігі заманауи технологияға ғана емес, тауарды қабылдау, тіркеу және сату тәртібінің дұрыс ұйымдастырылуына да байланысты.