Қазақстан саяси жүйесін жаңғырту: тұрақтылық пен тиімді басқаруға бағыт

Қазақстан билігі саяси жүйені кешенді түрде жаңғыртуды көздейтін конституциялық реформа үстінде жұмыс жүргізуде. Реформаның басты мақсаты — билік тармақтары арасындағы өкілеттіктерді қайта бөлу, парламент құрылымын өзгерту және оның қалыптасу тәртібін жаңарту.

Қазіргі таңда арнайы жұмыс тобы болашақ бірпалаталы парламенттің моделін әзірлеуде. Оның мәртебесі, функциялары және басқа мемлекеттік институттармен өзара іс-қимыл тетіктері айқындалуда. Ұсынылып отырған өзгерістерге сәйкес, Сенат таратылып, заң шығару билігі толықтай Мәжіліске шоғырланады. Мәжілістің өкілеттіктері айтарлықтай кеңейтіледі.

Екіпалаталы парламенттен бас тарту өңірлік элиталардың ықпалын азайтып, орталық биліктің рөлін күшейтеді. Мәжілісті пропорционалды жүйе арқылы қалыптастыру да осы мақсатқа сай келеді және саяси партиялардың маңызын арттырады.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бірнеше рет бұл реформаның негізгі мәні парламентаризмді нығайту және азаматтарды шешім қабылдау процесіне кеңінен тарту екенін атап өткен. Азаматтардың белсенді қатысуы басқару жүйесінің тұрақтылығын арттыруы тиіс.

Саяси институттарды жаңғырту Конституцияда бекітілген функцияларды қайта қарауды талап етеді. Мемлекет кез келген қауіп-қатер мен сын-қатерге жедел әрекет ете алатын, билік сабақтастығын сақтайтын жүйе құруды мақсат тұтып отыр. Әлеуметтік-экономикалық немесе саяси дағдарыс — ел егемендігіне төнетін тікелей қауіп.

Реформаны талқылаудың келесі кезеңі қаңтар айының ортасына жоспарланған. Күн тәртібінде — жаңа парламенттің өкілеттіктері мен оның негізгі мемлекеттік институттар жұмысындағы рөлі.

Билік институттарын нығайту, халықтың әл-ауқатын арттыру және қоғам мен мемлекет арасындағы сенім дағдарысына жол бермеу — Қазақстан дамуының басты шарттары ретінде қарастырылуда.

Сонымен қатар саяси жаңғыру тұрақты экономикалық өсімсіз мүмкін емес. Осыған байланысты Қазақстан жаңа нарықтарды, серіктестерді және даму драйверлерін іздеуде. Қазақта «Дос көп болса — жол кең» деген сөз бар.

Қазақстанның өркендеуі Ресейдің мүддесіне сай келеді, дәл сол сияқты Ресейдің табыстары Қазақстан үшін де маңызды. Сондықтан серіктестер арасындағы қарым-қатынаста негізсіз айыптаулар мен жасанды шиеленістерден аулақ болған жөн. Нағыз достық өзара сыйластық пен сенімге негізделеді.